Datasets:

LocalDoc
/

azerbaijani-ocr-lines

text stringlengths 3 110	script stringclasses 2 values	book stringclasses 572 values
AZƏRBAYCAN ATATÜRK MƏRKƏZİ	az_latin	2ca7fa6483
M .N.ÇOBANOV,	az_latin	2ca7fa6483
FİLOLOGİYA ELMLƏRİ DOKTORU,	az_latin	2ca7fa6483
PROFESSOR	az_latin	2ca7fa6483
VIULUSLARARASI	az_latin	2ca7fa6483
TÜRK DİLİOURULTA YA HƏSR OLUNUR	az_latin	2ca7fa6483
TÜRK ƏDƏBİ DİLLƏRİNİN	az_latin	2ca7fa6483
BİRLİYİNƏ DOĞRU	az_latin	2ca7fa6483
(T əkm illəşdir/hnış və əla vələr olunmuş	az_latin	2ca7fa6483
ikinci nəşri)	az_latin	2ca7fa6483
A z A ta M	az_latin	2ca7fa6483
türk inamına və xarakterinə, etik və estetik görüşlərinə qa	az_latin	2ca7fa6483
ədəbi dillərinin hamısı ümumtürk ən'ənələri üzrə araş	az_latin	2ca7fa6483
dırılmalı, öyrənilməli və tədqiq olunmalıdır. XI əsrin gör	az_latin	2ca7fa6483
yıtmaq müasir dövrün ən başlıca tələbləri kimi qarşıda duran	az_latin	2ca7fa6483
problemlərdəndir. Məhz buna görə də, türk dünyasında	az_latin	2ca7fa6483
kəmli filoloq - alimi Mahmud Kaşğarlı demişkən, "Türkün	az_latin	2ca7fa6483
türklük dəyərlərinin bütöv bir sistem halında götürülməsi və	az_latin	2ca7fa6483
dilini öyrənin, çünki onların hakimiyyəti uzun sürəcək"dir.	az_latin	2ca7fa6483
Bu mülahizə XIX əsrin son rübündə nəşr olunmuş "Kəş-	az_latin	2ca7fa6483
araşdırılması bir zərurət kimi meydana çıxır. Çünki dün	az_latin	2ca7fa6483
kül" qəzetində də öz əksini belə tapmışdır: "Öz millətini	az_latin	2ca7fa6483
yanın istər mənşəcə qohum olan və istərsə də dini baxımdan	az_latin	2ca7fa6483
əbədi saxlamaq istəyənlər öz ana dillərini saxlamağa çalış	az_latin	2ca7fa6483
eyni inama, mənəviyyatə xidmət edən ayn-ayrı xalqları	az_latin	2ca7fa6483
malıdırlar və o dildə elm və fənni övladi-millətə verməlidi-	az_latin	2ca7fa6483
siyasi, iqtisadi və mədəni cəhətdən bir-birinə yaxınlaşdığı,	az_latin	2ca7fa6483
rlər". Dünya siyasətinin tacidarlanndan biri, türk dünyasının	az_latin	2ca7fa6483
bir-birinə inteqrasiya olduğu kimi, həm söykökü, mənşəyi-	az_latin	2ca7fa6483
görkəmli dövlət və hərb xadimi, müasir Türkiyə Respub	az_latin	2ca7fa6483
qohumluğu, dini-inamı, adət-ən'ənələri də bir-birinin,	az_latin	2ca7fa6483
likasının yaradıcısı və banisi Mustafa Kamal Atatürk bu mü	az_latin	2ca7fa6483
demək olar ki, eyni olan türk xalqlarının da siyasi, iqtisadi,	az_latin	2ca7fa6483
nasibətlə demişdir:	az_latin	2ca7fa6483
mədəni və strateji baxımdan bir-birinə yaxınlaşması, bir-	az_latin	2ca7fa6483
dairəsi), mifoloji (xalqın inamlar dünyasının sirrini öyrən	az_latin	2ca7fa6483
Yuxarıdakı ifadələr bu günümüzlə nccə də həmahonk	az_latin	2ca7fa6483
mə) və digər strateji sahələrdə bürüzo verir.	az_latin	2ca7fa6483
səslənir...	az_latin	2ca7fa6483
Müasir türk dilləri qədim tarixi olan lüğət tərkibinə, inki	az_latin	2ca7fa6483
Müasir türk dillərinin inkişafı və ədəbi dil kimi təşəkkülü	az_latin	2ca7fa6483
şaf etmiş qrammatik quruluşuna, zəngin ünsiyyət ən'ənə-	az_latin	2ca7fa6483
çox tədricən özünü büriizə verir. Bu da təsadüfi deyil. Çünki	az_latin	2ca7fa6483
lərinə malik bir kök dilin, ulu dilin varisləri kimi yaranmış,	az_latin	2ca7fa6483
türk xalqlarının əksəriyyəti təxminən son iki əsrdə "xalqlar	az_latin	2ca7fa6483
təşəkkül etmiş və müasir dövrdə böyük inkişaf potensialına	az_latin	2ca7fa6483
həbsxanası" adlanan Çar Rusiyasının və sonralar isə onun	az_latin	2ca7fa6483
malik dil ailələrindən biridir. Buna görə də, müasir türk	az_latin	2ca7fa6483
bul etmişlər. Bu xalqların mənşəyi, soykökü, dili, mədəniy-	az_latin	2ca7fa6483
kəzinə qədər irəliləmiş və öz hakimiyyəti altma almış	az_latin	2ca7fa6483
yəti-mə'nəviyyatı, adət-ən'ənələri bir-birinə eyni və ya ya	az_latin	2ca7fa6483
Atillanm, Asiya qitəsində əzəmətli dövlət yaratmış Çingiz	az_latin	2ca7fa6483
xın olduğu kimi, onların tarixi inkişafı da, demək olar ki, ey	az_latin	2ca7fa6483
xanın, Batı xanın, 27 ölkə üzərində öz hakimiyyətini bər	az_latin	2ca7fa6483
ni tərzdə inkişaf edə-edə bu günə qədər gəlib çatmışdır.	az_latin	2ca7fa6483
qərar etmiş Əmir Teymurun, Avropa dövlətlərini lərzəyə sa	az_latin	2ca7fa6483
Məhz buna görə də, türkdilli xalqların tarixi də, mədəniyyə	az_latin	2ca7fa6483
lan İldırım Bayazidin, Şah İsmayıl Xətainin, Türkiyə impe	az_latin	2ca7fa6483
ti də, elmi düşüncə tərzi də ümumtürk zəmnində araşdırıl	az_latin	2ca7fa6483
riyasının dövlətçilik ən'ənəsinin varisi Türkiyə Respubli	az_latin	2ca7fa6483
malı və öyrənilməlidir. Bizim mülahizəmizə görə, bunun	az_latin	2ca7fa6483
kasının yaradıcısı Mustafa Kamal Atatürkün və başqalarının	az_latin	2ca7fa6483
üçün ən münasib yollardan biri türk dünyasının bütün tədris	az_latin	2ca7fa6483
tarixi rolu, qəhrəmanlığı və vətənpərvərlik hissləri gənc	az_latin	2ca7fa6483
müəssisələrində (orta-ümumtəhsil, orta ixtisas və ali məktəblə	az_latin	2ca7fa6483
lərimiz üçün daim ömək olmalıdır...	az_latin	2ca7fa6483
rində) "Ümumtürk tarixi"nin öyrənilməyə başlanması vacib	az_latin	2ca7fa6483
ÜMUMTÜRK DİLLƏRİNİN TARİXİNİN ÖYRƏ	az_latin	2ca7fa6483
dir və bu vaxt artıq çoxdan çatmışdır. Türk xalqlarının vahid	az_latin	2ca7fa6483
NİLMƏSİ. Türk ədəbi dillərinin birliyinə doğru elmi isti	az_latin	2ca7fa6483
kökə bağlılığım öyrənmək üçün belə bir kursun yaradılması	az_latin	2ca7fa6483
qamət götürmək üçün ən başlıca problemlərdən biri də	az_latin	2ca7fa6483
və tədrisi günün ən vacib problemlərindən biri olmalıdır.	az_latin	2ca7fa6483
müasir türk ədəbi dillərinin tarixi inkişafının həm fərdi, həm	az_latin	2ca7fa6483
Çünki türk birliyinə gedən yol türklərin qədim və ümumi	az_latin	2ca7fa6483
do ümumtürk aspektində araşdırılması, tədqiq olunması və	az_latin	2ca7fa6483
tarixinin öyrənilməsindən başlanmalıdır. Ümumtürk tarixini	az_latin	2ca7fa6483
alınmış nəticələr əsasında "Ümumtürk dillərinin tarixi" kur	az_latin	2ca7fa6483
bilmədən, ondan faydalanmadan ayn-ayrı türk xalqının	az_latin	2ca7fa6483
sunun yaradılmasından ibarət olmalıdır. Çünki ümumtürk	az_latin	2ca7fa6483
tarixini obyektiv və hərtərəfli öyrənmək mümkün deyildir...	az_latin	2ca7fa6483
dillərinin tarixindən kənarda heç bir türk dilinin inkişaf tari	az_latin	2ca7fa6483
Böyük türk dünyası özünün mövcudluğu dövründə, xü	az_latin	2ca7fa6483
xini izləmək, dəqiq müəyyənləşdirmək qeyri-mümkündür.	az_latin	2ca7fa6483
susilə son 2500 il ərzində 120-dən çox bir sıra böyük döv	az_latin	2ca7fa6483
Çünki hər bir türk dilinin inkişaf tarixinin zəmnini bütün türk	az_latin	2ca7fa6483
lətlər və imperiyalar, müxtəlif dövlət qurumları yaratmış,	az_latin	2ca7fa6483
dilləri üçün ortaqlı olan qədim türk yazılı abidələri, qədim	az_latin	2ca7fa6483
həmin dövlətlər əsrlərlə yaşamış və dünyanın siyasi səhnə	az_latin	2ca7fa6483
folklor nümunəliri, mifoloji ədəbiyyat və dastanlar təşkil	az_latin	2ca7fa6483
sində böyük rola malik olmuşlar. Həmin dövlətlərin dünya	az_latin	2ca7fa6483
edir. Onlardan Orxon-Yenisey yazılı abidələrini, M.Kaşğar-	az_latin	2ca7fa6483
şöhrəti qazanmış hökmdarları və sərkərdələri olmuşdur.	az_latin	2ca7fa6483
lının "Divani-lüğət-üt-üt türk" kitabı, Azərbaycan türklərinin	az_latin	2ca7fa6483
Onlardan Azov dənizindən Böyük Çin səddinə qədər böyük	az_latin	2ca7fa6483
Kitabi-Dədəm Qorqud və qırğızların "Manas" dastanlarını	az_latin	2ca7fa6483
bir ərazidə məğrur türk imperiyası (eramızdan öncə 204 -	az_latin	2ca7fa6483
və başqalarını qeyd etmək olar. Bizim mülahizəmizə görə,	az_latin	2ca7fa6483
eramızın 126-cı ili) yaratmış Metc xaqanın. Avropanın mər	az_latin	2ca7fa6483
ədəbiyyat tarixini yaradarkən Sibir, Mərkəzi Asiya, Kiçik	az_latin	2ca7fa6483

End of preview. Expand in Data Studio

Azerbaijani OCR Lines

Line-level training data for Azerbaijani text recognition, in Latin and Cyrillic script, extracted from scanned books.

Fields

field	description
`image`	cropped text line, grayscale, height 48 px
`text`	transcription
`script`	`az_latin` or `az_cyrillic`
`book`	anonymised source-book id

How it was built

Pages come from scanned PDFs that already carried an OCR text layer. Line boxes were taken from that layer, rendered at 300 dpi and cropped. Books were kept only when at least 85% of a page's ink fell inside the layer's line boxes, which rejects documents whose text layer is misaligned with the image.

Labels are not human-verified

Transcriptions come from the pre-existing OCR layer, so the systematic errors of that engine are present in this data. Measured against an independently verified benchmark, roughly 40% of lines differ from what two vision-language models read from the same crop, most often where the engine dropped Azerbaijani-specific letters (a for ə, к for ҝ, ч for ҹ).

Train on this; do not evaluate on it. Use LocalDoc/azerbaijani-ocr-benchmark for evaluation — its books are disjoint from this set.

Composition

Cyrillic is a small minority of lines. Sample with reweighting, or measure per-script performance separately, or the recogniser will underfit it.

Normalisation

Unicode NFC, typographic quotes and apostrophes folded to ASCII, soft hyphens removed. Pre-2004 orthography (ən'ənə), end-of-line hyphens and original typos are preserved as printed.

Downloads last month: 41